Spała – krajobraz o surowym pięknie

Mili Czytelnicy, na przedświąteczny czas, ale i na wszystkie inne dni w roku, także w tym nadchodzącym, mamy dla Was alternatywną propozycję: jedźmy do Spały! Naszym przewodnikiem po Spalskim Parku Krajobrazowym będzie Rafał, który czuje się tam jak w domu. Spała to renomowany ośrodek wypoczynkowy nad Pilicą, o doskonałych warunkach klimatycznych i wyjątkowo czystym powietrzu. To miejsce magiczne o nieuchwytnym uroku – kto raz dał się uwieść jego atmosferze, będzie tu często wracał. Ze Spały zrobimy wypad do postindustrialnej Łodzi.
Ośrodek Przygotowań Olimpijskich
Spała słynie z centrum sportowego, jednego z najbardziej znanych w Europie. W skład kompleksu wchodzą hale sportowe, basen, siłownie, gabinety odnowy biologicznej, gabinety krioterapii, korty i hotele. Centralny Ośrodek Sportu w Spale posiada profesjonalną, kompleksową bazę treningową, która służy polskim i zagranicznym reprezentacjom narodowym w kilku dyscyplinach sportowych – jednak te okazałe obiekty dostępne są również dla gości indywidualnych chcących aktywnie spędzać wolny czas. Ośrodek prowadzi też rehabilitację i jest przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Pośród wyjątkowej natury
Puszcza Pilicka, pośród której leży Spała, to jeden z największych obszarów leśnych w centralnej Polsce. Z każdym oddechem czuje się tu świeżą woń wytwarzaną przez tysiące drzew iglastych, a w pięknym surowym krajobrazie żyje 139 gatunków ptaków, z których aż 136 podlega ochronie. Wiele z nich to rzadkości ornitologiczne. W spalskich lasach spotkamy dziki, sarny, jelenie i daniele, zaś w samym centrum Spały na uwagę zasługuje naturalnej wielkości pomnik żubra, będący częścią rzeźby stojącej w Zwierzyńcu (Roztocze). Upamiętnia polowania na żubry w Puszczy Białowieskiej organizowane przez cara Aleksandra II – dziś te szlachetne zwierzęta są pod ścisłą ochroną.
Aktywny wypoczynek i staropolski smak
Atrakcją okolic Spały są wycieczki po licznych trasach rowerowych (ich długość waha się od 7 do 42,5 km), na których spotkamy malownicze wioski, krystalicznie czyste potoki i stare leśne domy. Innym pomysłem na spędzenie wolnego czasu jest spływ kajakiem po rzece Pilicy – trasa ma niewielki poziom trudności, więc każdy może wziąć w niej udział. Po wyprawie wrócimy do Spały i zjemy coś w godnej polecenia restauracji „Pod Żubrem”, gdzie króluje kuchnia staropolska, a potrawy przygotowywane są według tradycyjnych receptur.

Historia ukryta w bunkrach
Niezwykłym zabytkiem tych okolic są bunkry z okresu II Wojny Światowej położone we wsiach Konewka i Jeleń. Monumentalne betonowe kolosy stojące w lesie były kiedyś zalane i niedostępne, co pobudzało wyobraźnię turystów. Dziś w Konewce zwiedzimy bunkier z wystawą militariów, gdzie znajdują się m.in. autentyczne modele pojazdów i schrony techniczne, z których można wejść do bunkra kolejowego poprzez 80-metrowy podziemny kanał. Można też przejechać się po okolicy starym motocyklem lub wojskowym samochodem terenowym. Z kolei bunkier w Jeleniu, który nie został przekształcony w trasę turystyczną, robi wrażenie samymi rozmiarami. Grubość żelbetowych ścian jest imponująca, a sam tunel ma 355 metrów długości. Kto boi się ciemności, niech weźmie ze sobą latarkę – przyda się także podczas dalszego zwiedzania.
Wycieczka do postindustrialnej Łodzi
Gdy zatęsknimy za miastem, wybierzmy się na wycieczkę do Łodzi, która słynęła kiedyś z przemysłu włókienniczego. Aktualnie jest to miasto pełne kontrastów i ukrytych skarbów – znajdziemy tu obiekty poprzemysłowe zachowane w świetnym stanie, takie jak wspaniałe XIX-wieczne fabryki z czerwonej cegły, pałace fabrykantów czy secesyjne kamienice. Niektóre z nich przekształcono w obiekty kulturalne lub centra handlowe (jak słynna Manufaktura – największe centrum handlowe w Polsce). W samym sercu miasta przejdźmy się ulicą Piotrkowską, najdłuższym deptakiem w Polsce z wyjątkowymi pubami i znanym Hotelem Grand. Zwiedźmy też pobliski Pałac Poznańskich (obecnie Muzeum Miejskie). Warto zobaczyć również Księży Młyn, czyli wzorcową osadę robotniczą z początku XX wieku, czy Willę Herbsta. Łódź słynie dziś także z muzeów nowoczesnej sztuki i malarstwa, które są gratką zarówno dla amatorów, jak i koneserów.

Dr Grażyna Strzelecka, germanistka, w latach 2006–2011 kierownik Centrum Kultury Polskiej w Monachium, obecnie pracuje na Uniwersytecie Warszawskim. W ramach projektu Polska i Niemcy dla młodych ludzi przemierzyła w 2020 r. ze studenckim zespołem naukowym ponad 2000 km po Niemczech i drugie tyle po Polsce. Członkowie zespołu są współautorami Alternatywnego Przewodnika po Polsce.
