Odprawa (Abfindung)

Odprawa – to słowo w ostatnim czasie zajęło w kancelarii Pazur pozycję numer jeden
w rankingu najpopularniejszych tematów, z jakimi przychodzili klienci. W ostatnim
czasie nasiliły się wypowiedzenia, w związku z obecną pandemią, nic więc dziwnego, że
słowo „odprawa” nabrało takiego znaczenia. Z praktyki adwokackiej można również
stwierdzić, iż słowo odprawa (po niem. Abfinfung) używane jest jak słowo bliźniacze
przy wypowiedzeniu. Czy zatem odprawa jest synonimem wypowiedzenia? Czy pracodawca ma obowiązek zapłacenia odprawy? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć

Odprawa –
co to takiego?

Odprawa w sensie prawa pracy to nic innego jak jednorazowa zapłata pracodawcy dla
pracownika, w związku ze złożonym wypowiedzeniem przez pracodawcę. Nie jest to
odszkodowanie czy dodatkowe wynagrodzenie, tylko świadczenie pieniężne cane przy okazji wypowiedzenia.

Czy pracodawca
musi zapłacić
odprawę?

Wśród klientów niemalże w 100% istnieje
przekonanie, że pracodawca automatycznie musi zapłacić odprawę, gdy tylko złoży
wypowiedzenie umowy o pracę. Nic bardziej mylnego. Z reguły pracodawca nie ma
obowiązku do zapłaty odprawy. Dlatego
błędne jest twierdzenie, że odprawa należy
się automatycznie. Są co prawda przepisy,
które regulują tryb zapłaty odprawy, ale są
to sytuacje wyjątkowe i zdarzają się bardzo
rzadko. Podczas normalnego wypowiedzenia, pracodawca nie jest zobowiązany do
zapłaty odprawy.

Wypowiedzenie
a odprawa

Skąd zatem bierze się to mylne przekonanie
o odprawie? Z jednej strony pracodawca nie
musi płacić odprawy, ponieważ nie ma ku
temu podstawy prawnej. Z drugiej strony
praktyka jest już zupełnie inna. I ta praktyka
powoduję, że odprawa wymawiana jest jednym tchem razem z wypowiedzeniem. Dzieje
się tak ponieważ w większości przypadków
ma zastosowanie szczególna ustawa, która wyznacza duże obostrzenia przy składaniu
wypowiedzenia przez pracodawcę. Pracodawca często sam z siebie woli zapłacić
odprawę niż procesować się w sądzie o zasadności wypowiedzenia, wiedząc, że istnieje spore ryzyko, że przegra. Dlatego to
w dużych firmach pracodawcy wolą zapłacić
odprawę i zamknąć sprawę niż procesować
się przez kilka lat.

Warunki
uzyskania odprawy

Najczęściej pracodawcy płacą odprawę,
gdy są spełnione trzy warunki: pierwszym
warunkiem jest złożenie pozwu do sądu
pracy w ciągu trzech tygodni od dnia
otrzymania wypowiedzenia. Drugim warunkiem jest, że pracodawca zatrudnia
więcej niż 10 pracowników, a pracownik
zatrudniony jest co najmniej pół roku
– ponieważ tylko wtedy ma zastosowanie wyżej wymieniona ustawa. Ostatnim
warunkiem jest, że pracownik nie ma innej pracy. Oczywiście wyżej wymienione
warunki nie są sztywne, sama odprawa i jej wysokość zależą w dużej mierze od
negocjacji. Pracodawca będzie się starał
za wszelką cenę zapłacić jak najniższą odprawę. Od naszych negocjacji zależy, ile
uda się od niego uzyskać.

Inne warunki
otrzymania
odprawy

Oczywiście istnieją inne przepisy, które
regulują wypłatę odprawy. W praktyce są
one jednak rzadziej spotykane i należą do
wyjątków. Odprawa może być zasądzona
jeżeli np. pracodawca podczas składania
wypowiedzenia od razu pisemnie oferuje
taką odprawę. Odprawa może być również zasądzona przez sąd, jeżeli sąd po
rozpatrzeniu wypowiedzenia stwierdzi
jej nieważność, a pracownik przedstawi
konkretne powody, z których wynika, że
praca dla tego pracodawcy jest dla niego
obciążeniem psychicznym i fizycznym.
Również niektóre przepisy zbiorowego
układu pracy (Tarifvertrag) czy nawet samej umowy o pracę mogą regulować tryb
wypłaty odprawy

Podsumowanie

Odprawa nie należy się z reguły pracownikowi automatycznie tylko dlatego, że pracodawca złożył wypowiedzenie. W praktyce
jednak taka odprawa może zostać wypłacona, pod warunkiem, że złożymy pozew do
sądu pracy. Wysokość odprawy zależy od
negocjacji. Jednak należy pamiętać, iż taki
pozew trzeba złożyć tylko w terminie trzech
tygodni od dnia otrzymania wypowiedzenia. Po upływie tego terminu wypowiedzenie automatycznie staje się wiążące i nie ma 4 wtedy szans na żadną odprawę

Kanzlei Pazur Rechtsanwalt Maciej Pazur LL.M.