Nic ich tak nie ożywia, jak nasza pamięć
Gdy tylko wracam do Polski, zawsze ich odwiedzam – moich krewnych, przyjaciół, bliższych i dalszych znajomych. Wszyscy oni spoczywają dziś przy szlakach, które kiedyś wspólnie przemierzaliśmy.
Swoją wędrówkę zaczynam od Trójmiasta. Zostawiłem tu stoczniowych przyjaciół, wolnościową opozycję i tamto barwne życie. Niestety, większość z nich śpi już na cmentarzach Gdańska, Gdyni i Sopotu. Wśród nich Janek – opozycjonista, którego w stanie wojennym znaleziono powieszonego na stoczniowym płocie. Wanda – piękna suwnicowa, w której podkochiwał się cały wydział. Andrzej – gdański taksówkarz z nieziemskim poczuciem humoru i uroczą żoną u boku. Kaziu – warszawiak, złota rączka, który zostawił stolicę dla kuzynki mojej żony. I Witek – ksiądz, który jako kleryk zakochał się w mojej przyszłej szwagierce. Chciał zrzucić sutannę, ale dostał kosza. Po latach okazało się, że był tajnym współpracownikiem SB.
Ruszamy w kierunku rodzinnych Bartoszyc Po drodze mijamy Olsztyn, gdzie jako nastolatek mieszkałem przez sześć lat. Tam spoczywa Krysia – córka prokuratora, królowa prywatek, aktywna działaczka mojego buntowniczego Klubu Chomontów. W gronie zasłużonych leży też „Koń”, dyrektor technikum, z którego wyrzucał mnie dwa razy: za przefarbowanie włosów na rudo (na wzór nauczycielki, w której się podkochiwałem) oraz za krytykę komunistów po audycjach Wolnej Europy. Za każdym razem przyjmował mnie z powrotem, ulegając urokowi mojej Mamuśki.
Dalej na północ mijamy wieś Runowo, gdzie obok swej matki spoczywa tragicznie zmarły Staszek. Uroczy człowiek, dyrektor, który ponoć też podkochiwał się w tej samej szwagierce, co ksiądz Witek. I tak oto jesteśmy w moich rodzinnych Bartoszycach, których jestem dziś Honorowym Obywatelem.
W Monachium, gdy idę na groby przyjaciół, Santosa czy Olka, mijam setki bezimiennych dla mnie mogił. W Bartoszycach jest inaczej. Co chwilę się zatrzymuję, bo to przecież jak nie krewni, to znajomi. Tam spoczywa teściowa, która im dalej mieszkałem, kochała mnie bardziej. Obok leży piękna szwagierka, co księdza nie chciała. Także teść, którego nie poznałem – przedwojenny „kułak”, gnębiony przez komunistów. A w pobliżu przyjaciele – Tereska i Antoni, który nie wytrzymał samotności i skoczył „do niej“ z mostu.
Najpierw odwiedzam grób Ojca – Pawła, z poznańskich chłopów rodem. Tych, co to nie dali się zgermanizować. Po przejściu frontu ruszył na Prusy Wschodnie. Stał się zasłużonym dla miasta pionierem, zakładając m.in. strażą pożarną i odbudowując je z ruin po ruskim plądrowaniu. W Bartoszycach poznał przesiedloną z Wileńszczyzny, o 17 lat młodszą, uroczą Felicję – i tak znalazłem się na świecie.
Mamuśka zmarła niedawno w wieku 95 lat i spoczywa ze swoimi rodzicami. Była wyjątkowo piękną kobietą. Z urodą współgrał jej zawód – fryzjerka. Ale ona nie była zwykłą fryzjerką, była Mistrzem! Jej nowoczesny zakład uszczęśliwiał klientki najmodniejszymi fryzurami. Pierwsza zaszokowała miasteczko tapirowanymi kokami i brokatami na sylwestra. Dyplomy przywoziła z prestiżowych konkursów – na jednym z nich widniał podpis przewodniczącego jury, sławnego Antoine’a – Antoniego Cierplikowskiego, zwanego „królem fryzjerów – fryzjerem królów”.
Mimo że nie pracowała od trzydziestu lat, żegnało ją liczne grono byłych klientek i klientów. To nie był smutny pogrzeb. Stał się on bowiem okazją do spotkania po latach, powrotem do młodości, którą Pani Fela upiększała swoim kunsztem. Za to gremialnie Jej podziękowano. Nic więc dziwnego, że ja już dawno zdecydowałem: po śmierci chcę spocząć wśród swoich, w rodzinnych Bartoszycach.
Kończę znaną dziennikarską dewizą: nic tak nie ożywia felietonu – jak nieboszczyk!
