Literacka jesień

Książki, które rozgrzeją chłodne wieczory.

Kiedy dni stają się coraz krótsze, a wieczory zachęcają do zaszycia się pod kocem, trudno o lepsze towarzystwo niż dobra książka. Tej jesieni na czytelników czekają historie, które wciągają od pierwszych stron, zaskakują i nie pozwalają o sobie zapomnieć. Oto tytuły, na które warto zwrócić uwagę, zanim na dobre pochłonie nas jesienna aura.

Swiata jest za duzo

„Świata jest za dużo” Olga Tokarczuk, Wydawnictwo Literackie.

Po raz pierwszy spotykają się tuż po wojnie, wiosną 1946 roku, w zniszczonej bombardowaniami kamienicy we Wrocławiu. Kim są ludzie, których drogi zeszły się na gruzach twierdzy Breslau? Co zmusiło ich do zebrania się wokół tej dziwnej kosmicznej osi, która jednoczy niebo, ziemię i podziemie? Czy pamięć pozostawionych za sobą domów, upraw, smaków i zapachów odejdzie bezpowrotnie, jak część ich pomordowanych rodzin i przyjaciół? Czy też będzie żyć w nich, pomagając zasiedlić ziemię równie obcą jak nowi sąsiedzi? I czy tajemnice, z którymi przybyli, rany, których doznali, ich często niejasna przeszłość i nowe nazwiska, wody z rzek, nad którymi mieszkali, pozwolą im odbudować tożsamość? A może będą musieli stworzyć zupełnie nową?

„Waldkauz” Szczepan Twardoch, Wydawnictwo Marginesy.

Jest sierpień 1920 roku. Na Górnym Śląsku wrze. Polszczyzna miesza się z niemczyzną, język śląski z angielskim i francuskim alianckich żołnierzy. Do biura Wilhelma Pisulli, ekswachmajstra gliwickiej policji kryminalnej, a dziś prywatnego śledczego firmy Detektiv-Lux przychodzi zrozpaczona kobieta. Szuka swojego dziecka. Ale ani ona nie jest tą, za którą się podaje, ani on nie jest zwyczajnym detektywem. Pisulla ma bowiem dwie dusze i ta druga, nieochrzczona, jeszcze nigdy nie wyła tak głośno. Uspokoić ją mogą jedynie mleko i koniak. To za ich sprawą rozszalały głos pod postacią Waldkauza, czyli puszczyka, wyrusza na subtelne łowy, by potem wracać do opuszczonego przez rodzinę mężczyzny. Syn Pisulli, Franz, zaginął na wojnie, zaś żona, zabierając młodszego Karliczka, odeszła. Wilhelmowi został tylko Wendelin Draga, najbliższy przyjaciel z dzieciństwa i człowiek zbyt wielu sekretów. „Waldkauz” jest historią pełną tajemnic, historią o męskiej przyjaźni i powinnościach względem najbliższych, o odkupieniu, miłości i o tym, co kryje się w ciemnościach oddzielonych od naszego świata tylko cienką półprzepuszczalną błoną. Wilhelm Pisulla zna mowę ptaków i rozmawia z utopcami, ale nawet on nie potrafi odnaleźć pożartego przez bestię wojny syna.

Waldkauz

Krotka noc

„Krótka noc, długi krzyk” Robert Małecki, Wydawnictwo Literackie.

Zaprawieni w boju policjanci z Wydziału Kryminalnego Policji w Toruniu, Wiesław Świrski i Mirosław Cichoń, działają brutalnie, według obowiązujących reguł gry. Znają się przy tym dobrze i są skuteczni. W 1993 roku badają sprawę zaginięcia niedoszłego studenta medycyny, syna wicewojewody toruńskiego. Zaczynają od przesłuchania dziewczyny zaginionego Mateusza, Anny Wiśniewskiej. Wiozą ją do opuszczonego fortu, gdzie w obecności trzech osiłków, terroryzują ją, by wymusić zeznania… To czas krzepnącej w Toruniu mafii, która szuka układów z policją. Na styku tych dwóch światów dochodzido tragedii. Co się wtedy stało? Po latach, gdy Świrski jest w podeszłym wieku, wraca do 1993 roku. Skąd w jego głowie przerażający wrzask? Nic tutaj nie jest takie, jakim się wydaje…

„Łabędzi śpiew. Diana, moja siostra” Charles Spencer, Wydawnictwo Marginesy.

Piękna. Uwielbiana. Ścigana. Niezwykłe życie i śmierć Diany, opowiedziane przez jej brata, Charlesa. W dzieciństwie Charles i Diana, najmłodsi Spencerowie, byli nierozłączni – potajemnie nazywali się Duch i Carlos. Byli sobie najbliżsi i razem spędzali czas w rodzinnej posiadłości, znosili trudne warunki w szkołach z internatem, borykali się z koszmarnymi nianiami i wspierali podczas bolesnego rozwodu rodziców. Ale wszystko się zmieniło, gdy Diana poślubiła księcia Walii, obecnie króla Karola III, i z dnia na dzień stała się globalną ikoną. Charles widział, jak jego starsza siostra wstawia się za ludźmi marginalizowanymi i spełnia się w macierzyństwie. Jednak gdy jej małżeństwo legło w gruzach i prześladowały ją barbarzyńskie tabloidy, została rozpaczliwie sama. Charles zawsze starał się być przy Dianie – aż do tamtej mrocznej nocy w sierpniu 1997 roku. W „Łabędzim śpiewie” Charles Spencer przedstawia jak dotąd najbardziej intymny, pełen miłości i szczery portret swojej siostry.

Labedzi spiew

Cynamonowy smak

„Cynamonowy smak jesiennych dni” Gabriela Gargaś, Wydawnictwo Filia.

Zapach cynamonu, szelest złotych liści i historia, która otula jak puszysty jesienny koc. Trzydziestopięcioletnia Majka odkrywa, że jej partner od dawna prowadzi podwójne życie. Wyrzuca go z mieszkania, lecz po toksycznym związku nie przychodzi ulga, tylko cisza, pustka i bolesne poczucie minionych lat, w których stopniowo traciła siebie. Za oknem jesień gęstnieje, dni się kurczą, świat pachnie chłodem i wilgocią, a codzienność zamienia się w monotonną walkę o przetrwanie między znienawidzoną pracą a pustym mieszkaniem, które zbyt głośno przypomina o nieobecności. Pewnego jesiennego popołudnia do drzwi puka sąsiadka Majki, Judyta, z talerzem jeszcze ciepłych pachnących cynamonek. Ten prosty gest okazuje się początkiem zmiany, której nikt nie planował. Między kobietami, które dzieli ponad sześćdziesiąt lat, rodzi się niezwykła więź. Judyta, niosąca w sobie wojenne wspomnienia, emigrację i dawne miłości, pokazuje, że nawet po najciemniejszej jesieni można odnaleźć światło.

„PRL. Największe katastrofy” Sławomir Koper, Wydawnictwo Harde.

W latach 1945– 1989 w naszym kraju miało miejsce około stu katastrof, w których zginęło ponad dwa tysiące osób. W oparciu o bogaty materiał źródłowy autorzy opowiadają historie najbardziej poruszających tragedii, między innymi katastrof samolotów „Kościuszko” i „Kopernik”, wybuchu warszawskiej Rotundy czy pożaru szczecińskiej Kaskady. Odkrywają i ujawniają nowe fakty, rozprawiając się przy okazji z zafałszowaniami i przemilczeniami, które funkcjonowały przez lata. Przywołują też historie niezwykłe, jak graniczące z cudem uratowanie górnika w kopalni Mikulczyce-Rokitnica, a także fakty osobliwe, jak chociażby perypetie cór Koryntu podczas epidemii ospy we Wrocławiu.

PRL

Gasiorowska

Małgorzata Gąsiorowska

Magota, czyli Małgorzata. Nieuleczalny książkoholik. Czytam i recenzuję od lat. Dla siebie, dla wydawnictw, dla takich portali jak biblionetka.pl czy Lubimy czytać (oficjalny recenzent). Od 10 lat prowdzę także rubrykę „Aktualności literackie” w polonijnym magazynie Moje Miasto, ukazującym się na terenie Niemiec Południowych.